LEI kod prije naloga privatne fondacije za vrijednosne papire: transakcijsko izvještavanje i identifikacija klijenta

Član 26 stav 1 MiFIR-a veže obavezu izvještavanja za transakcije finansijskim instrumentima koje obavlja investiciono društvo. Potpuni i tačni podaci moraju se dostaviti nadležnom organu što je prije moguće, a najkasnije do kraja narednog radnog dana. Izvještaj služi nadzoru i nije privatna potvrda fondaciji.

Član 26 stav 2 obuhvata finansijske instrumente koji su primljeni u trgovanje, kojima se trguje na mjestu trgovanja ili za koje je podnesen zahtjev za prijem u trgovanje. Obuhvaćeni su i određeni instrumenti čija je osnovna imovina takav finansijski instrument, kao i indeksi ili korpe sastavljene od takvih instrumenata. Obaveza postoji i kada transakcija nije zaključena na mjestu trgovanja.

Za fondaciju se nalog zato mora klasificirati prema instrumentu i vrsti transakcije. Činjenica da novac odlazi sa računa fondacije ili da se mijenja stanje na računu vrijednosnih papira sama po sebi ne rješava pitanje primjene MiFIR-a.

Delegirana uredba (EU) 2017/590 detaljnije određuje pojam transakcije. Tu posebno spadaju kupovina i prodaja finansijskog instrumenta. Zaključenje ugovora o derivatu ili povećanje nominalnog iznosa derivata također može predstavljati sticanje.

Član 2 stav 5 Delegirane uredbe isključuje određene događaje. Uz uslove navedene u toj odredbi, primjeri su transakcije finansiranja vrijednosnim papirima, radnje koje služe samo kliringu ili poravnanju, određeni događaji koji su samo rezultat depo aktivnosti i sticanje u okviru plana reinvestiranja dividende. Stvarni tok mora odgovarati konkretnoj iznimci.

Knjiženje, prenos na drugu depo instituciju ili automatsko reinvestiranje zato se moraju procijeniti prema stvarnom sadržaju. Ključno je da li je prema važećim pravilima došlo do sticanja ili otuđenja i da li usluga investicionog društva pokreće obavezu transakcijskog izvještavanja.

Član 13 stav 2 Delegirane uredbe (EU) 2017/590 u suštini propisuje da investiciono društvo ne smije pružiti uslugu zbog koje mora podnijeti transakcijski izvještaj ako se transakcija zaključuje u ime klijenta koji ima pravo na LEI, a društvo još nije dobilo LEI tog klijenta. Pravilo tako povezuje obavezu izvještavanja sa konkretnim klijentom.

Odredba ne propisuje za svakog pružaoca tehničku oznaku poput „odbijanje“. Ona zabranjuje uslugu koja pokreće izvještaj dok potrebni LEI nije primljen. Društvo može zadržati nalog, odbiti izvršenje ili sprovesti drugi interni postupak razjašnjenja. Izvršenje uz naknadnu dostavu LEI koda ne ispunjava pravilo u toj situaciji.

Član 13 stav 3 dodatno traži da kod odgovara ISO standardu 17442, da bude upisan u globalnu LEI bazu podataka i da pripada konkretnom klijentu. Matični broj društva ili druga oznaka ne mogu zamijeniti ove uslove.

Član 1 stav 1 PSG-a opisuje privatnu fondaciju kao pravno lice kojem je posvećena imovina i izričito navodi da ima pravnu osobnost. Član 26 stav 6 MiFIR-a za klijente koji su pravna lica traži Legal Entity Identifier. Zajedno, ove odredbe daju osnov da se privatna fondacija tretira kao identifikovani institucionalni klijent.

LEI je jedinstvena alfanumerička oznaka od 20 znakova za pravno lice. Global Legal Entity Identifier Foundation opisuje ga kao vezu sa provjerenim referentnim podacima iz mjerodavnih lokalnih izvora. Mjerodavni subjekt je zato sama privatna fondacija. LEI osnivača, korisnika, člana uprave ili vanjskog upravitelja ne može ga zamijeniti.

Opšta mogućnost dobijanja LEI koda ne stvara obavezu izvještavanja za svaku investicionu odluku. Finansijski instrument, transakcija i uloga fondacije i dalje traže provjeru za konkretan slučaj. Podaci moraju odgovarati važećem pravnom licu i biti uredno održavani.

Prije izvršenja treba biti jasno ko izdaje nalog i u čije ime se zaključuje transakcija. Kod diskrecionog upravljanja imovinom investiciona odluka može proizlaziti iz mandata klijenta. Identitet klijenta i pripisivanje transakcije ipak moraju biti jasno dokumentovani.

Investiciono društvo obično upoređuje naziv fondacije i podatke o pravnom licu sa LEI zapisom. Također mora provjeriti instrument, transakciju i način pružanja usluge. Fondacija ne treba pretpostaviti da se postojeći LEI može koristiti za svaki depo račun ili društvo u grupi bez dodatne provjere.

Član 26 stav 3 i 6 MiFIR-a odnosi se na identifikaciju klijenta u čije ime je transakcija zaključena. Uprava fondacije zato treba odvojeno navesti fondaciju kao klijenta, ovlaštenog zastupnika i eventualnog vanjskog upravitelja.

Korisni spis za početnu provjeru povezuje važeći osnivački akt, aktuelni izvod iz registra i dokumente o računu ili depo računu. U spis treba uključiti i mandat za upravljanje imovinom ili punomoć, podatke o nalogu i dokaz o LEI kodu fondacije.

Dokumenti treba da koriste isti naziv pravnog lica. Razlike u nazivu, sjedištu, registracijskim podacima ili ovlaštenju moraju se razjasniti prije izvršenja. Ispis LEI zapisa može pomoći u provjeri, ali ne zamjenjuje utvrđivanje da zapis pripada klijentu i da se odnosi na konkretan nalog.

Ako vanjski upravitelj dostavlja nalog, spis treba pokazati da li fondacija ostaje klijent i da upravitelj djeluje na osnovu mandata. Pitanje LEI koda prati identitet klijenta, a ne osobu koja tehnički prosljeđuje nalog.